Vorige aflevering | Search TidBITS | TidBITS Homepage | Volgende aflevering

TidBITS#655/11-Nov-02

Op zoek naar een nieuwe handcomputer? Palm's Tungsten T bevat een heleboel functies, verpakt in een klein doosje, zoals je kunt lezen in de beschrijving van Jeff Carlson. En Adam vertelt hoe het PayBITS experiment verloopt. In het nieuws een belangrijke update van Apple voor Power Macs met SuperDrives, de nieuwe PowerBook G4 met SuperDrive en 1 GHz CPU en verlaagde prijzen van de licht verbeterde iBooks. Deze week komen ook Eudora 5.2 en ListSTAR 2.3 uit.

Onderwerpen:

Copyright 2002 TidBITS Electronic Publishing. All rights reserved.
Information: <info@tidbits.com> Comments: <editors@tidbits.com>


-> Denk je dat TidBITS interessant is voor <-
-> je vrienden, kennissen, collega's? Geef <-
-> hen de tip zich ook GRATIS te abonneren <-
-> of stuur deze aflevering naar hen door! <-


Je kunt je gratis abonneren op de Nederlandse afleveringen van TidBITS door een (blanco) mailtje te sturen naar: tidbits-nl-on@tidbits.com. Je krijgt deze dan per e-mail toegestuurd.
Om je abonnement op te zeggen, kun je een mailtje sturen naar: tidbits-nl-off@tidbits.com.


Deze editie van TidBITS werd gedeeltelijk gesponsord door:


De Nederlandse editie van TidBITS is een letterlijke vertaling van de oorspronkelijke Engelse versie. Daarom is het mogelijk dat een deel van de inhoud niet geldt in bepaalde landen buiten de USA.

Dit nummer werd uit het Engels vertaald door:

Verder werkten mee:


MailBITS/11-Nov-02

[vertaling: TK, DPF]

Mac OS X 10.2.2 is uit -- Apple heeft de Mac OS X 10.2.2-update laat vandaag beschikbaar gemaakt via Software Update. Deze update biedt een aantal bugfixes, verbeteringen aan zowel de ingebouwde programma's van Apple als aan applicaties van derden, verbeteringen in de netwerkmogelijkheden, en een betere compatibiliteit met andere apparaten. (De specifieke punten worden opgesomd in het artikel van de Apple KnowledgeBase). De update van 24,4 MB is alleen voor Mac OS X 10.2.1; een afzonderlijke combo-updater is ook beschikbaar voor mensen die willen updaten vanaf 10.2 (hoewel bij het ter perse gaan geen van beide afzonderlijke updaters beschikbaar was op de pagina voor software downloads op de site van Apple). [JLC]

<http://docs.info.apple.com/article.html?artnum=107140>
<http://docs.info.apple.com/article.html?artnum=107141>
<http://www.info.apple.com/support/downloads.html>

Apple brengt Power Mac SuperDrive Update uit -- Apple heeft een belangrijke update uitgebracht voor oudere PowerMac G4's met een SuperDrive (meer bepaald de modellen Digital Audio, Quicksilver, of Quicksilver 2002, maar niet de Mirrored Drive Doors, om het maar eens op zijn Apple's te zeggen). De Power Mac G4 SuperDrive Update lost een probleem op in de firmware van de drive waardoor de drive zou kunnen oververhitten wanneer je de nieuwe 4x DVD media gebruikt (voor meer informatie, zie "Apple post belangrijke iMac SuperDrive Update" in TidBITS-653). De update is voorlopig alleen beschikbaar voor Mac OS X; versies voor Mac OS 9 worden volgens Apple binnenkort gepost. [JLC]

<http://www.apple.com/hardware/superdrive/>
<http://docs.info.apple.com/article.html?artnum=120166>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06969>

Apple brengt verbeterde Titaniums en iBooks uit -- Apple heeft net op tijd voor de eindejaarsinkopen nieuwe Titanium PowerBook G4's en iBooks uitgebracht. De PowerBook G4 krijgt nu een Combo DVD-ROM/CD-RW of de eerste slot-loading SuperDrive (DVD-R/CD-RW), een ATI Mobility Radeon 9000 grafische processor en een PowerPC G4-processor van 867 MHz of 1 GHz. Voor $3.000 heb je het topmodel van 1 GHz met een SuperDrive en een AirPort-kaart, 512 MB RAM, een harde schijf van 60 GB, en een grafisch geheugen van 64 MB DDR SDRAM. Het 867 MHz-model heb je al voor $2.300 met een Combo-drive, een optionele AirPort-kaart, slechts 256 MB RAM, een harde schijf van 40 GB, en slechts 32 MB DDR SDRAM grafisch geheugen. Het is wel mooi dat Apple de AirPort-kaart nu standaard voorziet, maar ze hebben nog niets aangekondigd over een beter bereik voor de Titanium PowerBook G4 in een draadloos netwerk. Zelfs dan maken de verbeteringen aan het 1 GHz-model dit model nog aantrekkelijker voor wie alleen met een laptop wil werken zonder opties zoals de SuperDrive, die vroeger alleen mogelijk waren bij desktop-Macs, op te geven. Het 867 MHz-model is meteen verkrijgbaar; het 1 GHz-model is er vanaf half november.

<http://www.apple.com/powerbook/>
<http://www.apple.com/pr/library/2002/nov/06pbg4.html>

De iBook is minder ingrijpend gewijzigd, maar de wijzigingen zijn daarom niet minder welkom. Apple biedt nu snellere processoren, zodat je nu een iBook met een 700 MHz of 800 MHz PowerPC G3-processor kunt kopen, en ze voegen er verder ook nog de grafische controller ATI Mobility Radeon 7500 met 16 MB of 32 MB RAM bij. De prijzen zijn ook gezakt, zodat je nu al voor slechts $1.000 een iBook met het kleinere scherm van 12,1 inch, een 700 MHz PowerPC G3, 128 MB RAM, een harde schijf van 20 GB, en een cd-rom-station hebt. Voor $300 extra krijg je het volgende model met een 800 MHz PowerPC G3, een harde schijf van 30 GB en een Combo drive. Het model met het grotere scherm van 14,1 inch kost $1.600, maar werkt wel met een 800 MHz PowerPC G3, 256 MB RAM, een harde schijf van 30 GB, en een Combo-drive. Alle iBooks kunnen worden uitgebreid met een AirPort-kaart. Alle modellen van de iBook zijn meteen verkrijgbaar. [ACE]

<http://www.apple.com/ibook/>
<http://www.apple.com/pr/library/2002/nov/06ibook.html>

Eudora 5.2 biedt betere filters en brengt SSL terug -- Qualcomm heeft Eudora 5.2 uitgebracht, de nieuwste versie van het populaire e-mailprogramma. De belangrijkste en meest welkome eigenschap is dat Eudora-filters nu adressen in binnenkomende berichten kunnen vergelijken met adressen in een adresboek; hierdoor kun je berichten van mensen die al in je adresboek voorkomen onderscheiden van die van nieuwe mensen, zoals bijvoorbeeld spammers. De andere belangrijke verbeteringen zijn te zoeken op het gebied van beveiliging; Eudora ondersteunt nu Kerberos V verificatie, en de SSL-ondersteuning die er voorheen wel was onder Mac OS 9 is er nu opnieuw ook voor Mac OS X 10.2. Eudora 5.2 biedt verder nog talrijke andere kleine wijzigingen en bugfixes, zoals betere prestaties bij het openen van veel vensters, een helpknop in alle foutdialoogvensters en standaardwaarschuwingen, ondersteuning voor slepen en verplaatsen naar en van het venster Filters, x-eudora-instellingen die aan een identiteit kunnen worden gekoppeld (ik heb de volledige lijst instellingen voor 5.2 bijgewerkt; stuur een e-mail naar <x-eudora-settings@tidbits.com> als je een kopie wilt), carbonized Menu Sharing voor compatibiliteit met utilities zoals Web Confidential, ondersteuning voor het importeren van mailboxen uit Microsoft Entourage door ze in de map Delivery te plaatsen, enz. Eudora 5.2 draait op PowerPC Macs onder Mac OS 8.1 tot Mac OS 9 (download van 4,4 MB), en draait native onder Mac OS X (download van 3,7 MB). Voor een nieuwe gebruiker kost Eudora 5.2 $40 in Paid-modus; upgrades van Eudora 4.3 tot 5.1.1 kosten $30 als je je exemplaar meer dan 12 maanden geleden hebt gekocht, en upgrades zijn gratis voor wie in het laatste jaar een versie heeft gekocht. Zoals altijd kun je Eudora gratis gebruiken in Light-modus (met minder features) of Sponsored-modus (met alle features en reclameberichten). [ACE]

<http://www.eudora.com/>
<http://www.eudora.com/download/eudora/mac/5.2/Release_Notes.txt>
<http://www.web-confidential.com/>

ListSTAR 2.3 uitgebracht -- MCF Software heeft ListSTAR 2.3 uitgebracht. ListSTAR is een flexibel programma voor het beheer van mailinglijsten via SMTP of POP. De veranderingen zijn welkom maar vrij klein. Denk hierbij aan mogelijkheden om automatisch diensten en adreslijsten te hernoemen wanneer je via sjablonen nieuwe diensten aanmaakt. Ook is de Address List editor verbeterd; deze kan nu lijsten van meer dan 32.000 geaddresseerden aan. ListSTAR vereist een Mac met minimaal een 68030 CPU en minstens 4 MB RAM. Het programma draait onder Systeem 7.5 of nieuwer, inclusief Mac OS 8 en 9, en in de Classic modus onder Mac OS X. ListSTAR 2.3 kost 275 dollar voor nieuwe versies, en updates zijn 69 dollar (vanaf ListSTAR 2.1 of ouder, of verlopen MCF Software sleutels) en gratis voor nieuwere versies. Evaluatiecodes zijn verkrijgbaar voor de demoversies (10,9 MB voor de SMTP versie, 7,3 MB voor de POP versie). [ACE]

<http://www.liststar.com/release.html>
<http://www.liststar.com/lseval.html>
<http://www.liststar.com/lsdn.html>


PayBITS evaluatie

door Adam C. Engst <ace@tidbits.com>
[vertaling: MSH, JG, LmR, SL]

We zijn nu bijna vier maanden bezig met PayBITS, ons experiment waarbij we proberen de lezers specifieke TidBITS-artikelen te laten waarderen. Hoewel geen van onze auteurs van hun opbrengst van PayBITS met pensioen is gegaan, was er slechts een artikel waarvan de PayBITS prestatie ondermaats was. Belangrijker, we hebben wat lessen geleerd over hoe mensen inhoud waarderen. Laten we kijken naar de PayBITS antwoorden op recente artikelen (in ongeveer chronologische volgorde) en zien wat dat ons vertelt.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06909>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06917>

iPhoto supertrucs en Upgrading TiVo -- Mijn artikel over technieken voor het gebruik van Apple's iPhoto verscheen in hetzelfde nummer als de introductie van PayBITS en dank zij de praktische inhoud ging dat aardig goed, het leverde 31 betalingen op, $136.50. In de volgende uitgave,TidBITS-644 schreef ik een overzicht van de mogelijke opties om schijfruimte te vergroten in de populaire TiVo digitale videorecorder, met als kernpunt de specifieke oplossing die ik verkoos, een upgrade kit van Weaknees.com. Het PayBITS blok vroeg aan de lezers of ze het artikel nuttig vonden en gaf een bedrag van $1 in overweging. De combinatie van het lage bedrag met de versheid van het PayBITS idee resulteerde in de meeste betalingen tot nu toe, 52, bruto $95.60. Doordat echter de meeste betalingen de aanbevolen $1 bedroegen en PayPal's transactierekeningen $0,31 aftrokken van die $1 was het netto bedrag niet verbijsterend.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06910>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06918>

Apples merkbekendheid -- Het driedelige artikel van Simon Spence, dat uitleg gaf en commentaar over de inspanningen van Apple om een sterke merkbekendheid te verwezenlijken en te behouden eindigde in TidBITS-645, de week na het TiVo upgrade artikel (PayBITS blokken plaatsten we alleen maar aan het eind van meerdelige artikelen). Alhoewel Simons artikel geen tips aanbood of praktische informatie, was het lang, hetgeen waarschijnlijk de waargenomen waarde verhoogde en het bood een goede verklaring van een onderwerp waar de meesten onder ons meestal niet over nadenken. Ook profiteerde het van het feit dat het experiment nog nieuw was en Simon ontving 25 betalingen met een totaal van ongeveer $70.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbser=1224>

Interessante Jaguar BITS -- In hetzelfde nummer als het laatste artikel van Simon keek ik naar enkele kleinere verbeteringen in Mac OS X 10.2. De juiste timing en de praktische aard maakte het tot een goede kandidaat voor PayBITS. In een poging om het percentage van de betalingen dat naar PayPal gaat te verminderen veranderde ik het PayBITS blok voor aanbeveling naar: "enkele dollars," hetgeen de bedragen deed stijgen naar $2 tot $5. Ook al leverde het artikel slechts 43 betalingen op, het bruto bedrag was $196.50, geholpen door een aantal grotere bedragen tussen $10 en $25. Dit artikel was duidelijk een schot in de roos.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06925>

Een grote hoeveelheid besprekingen -- In de volgende paar weken verscheen een aantal besprekingen van TidBITS medewerker Matt Neuburg en redacteur Jeff Carlson. In het begin waren we teleurgesteld met hun PayBITS prestaties, we dachten dat lezers besprekingen juist waardevol zouden vinden. Zoals je echter hieronder kunt zien, slechts vier of vijf mensen vonden deze besprekingen de moeite waard om de schrijver te vergoeden, en de bedragen varieerden in het algemeen tussen $10 en $20.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06932>

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06931>

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06935>

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06958>

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06959>

Dus waarom deden de besprekingen het zo slecht? Een mogelijk probleem is dat niemand de waarde van een bespreking kan begrijpen tot lang na het lezen van het artikel - de lezer moet de bespreking lezen, beslissen of het product ideaal is voor sommige situaties, het kopen, en op z'n minst even gebruiken. Slechts dan kan de gebruiker de waarde van de bespreking vaststellen, en dat is te lang voor de meeste mensen om te onthouden. Plus, in sommige van deze artikelen waren de producten in kwestie goedkoop, en dus is het waarschijnlijk dat de meeste mensen onbewust de waarde van de bespreking tegen de lage kosten van een foute aankoop afwogen. Die theorie wordt omvergeworpen door het feit dat de twee producten die het duurste waren, Tinderbox en de Treo, op de uitersten van het spectrum zaten, en respectievelijk $40 en $8 opleverden.

Marketing software -- TidBITS-647 bracht het slot van Mike Diegel's artikel in twee delen over software in de markt zetten, waar ik zeker van was dat het succes zou hebben omdat het bruikbaar was en de lezer zou kunnen helpen. Helaas kreeg het slechts drie betalingen van totaal $7, wat ons deed nadenken wat er verkeerd was gegaan. Terugkijkend ben ik er zeker van dat hoewel veel mensen die geen software (of iets anders) op de markt brengen, het artikel interessant vonden, het publiek dat er werkelijk waarde aan zou kunnen hechten - kleine software developers - heel klein is. Combineer de reeds zeer lage PayBITS percentages met dat kleine publiek, en de magere resultaten zijn logisch.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbser=1226>

Mailsmith filteren en QuarkXPress tips -- PayBITS werkte ook niet zo denderend voor de twee onderstaande auteurs inTidBITS-649. William Porter's tweedelige artikel over het gedistribueerd filteren met Mailsmith leverde slechts vier betalingen op van in totaal $17. En David Blatner's verzameling tips voor QuarkXPress 5 sloeg de plank helemaal mis; het leverde helemaal geen betalingen op. William's artikel had ongetwijfeld last van een te klein draagvlak. Er zijn nou eenmaal niet zoveel Mailsmith-gebruikers vergeleken met gebruikers van gebundelde en gratis email-programma's en hoewel gedistribueerd filteren erg cool is, is het ook een beetje nerd-erig. En hoewel David de meest bekende QuarkXPress-expert is, heeft hij wellicht hetzelfde probleem gehad, niet omdat er weinig QuarkXPress-gebruikers zijn maar omdat TidBITS zich niet speciaal richt op desktop publishing. Verder was het wellicht een omissie dat er in het artikel niet stond dat de tips ook opgingen voor het oudere en meer bekendere QuarkXPress 4. Verder heeft de mededeling dat de tips afkomstig waren uit David's QuarkXPress boek lezers wellicht op het idee gebracht om David niet rechtstreeks te betalen maar zijn boek aan te schaffen.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06951>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06950>

Verslag van de O'Reilly conferentie en de stoomcursus problemen oplossen -- Op dat moment hielden we rekening met de mogelijkheid dat naamsbekenheid een factor was, omdat de artikelen die ik had geschreven het best beloond werden en Simon Spence's driedelige artikel over "branding" een goeie tweede was. Deze theorie kon echter de prullemand in toen mijn verslag van de O'Reilly Mac OS X Conference slechts een paar betalingen opleverde (vier stuks, in totaal $16), en mijn stoomcursus problemen oplossen nog minder opleverde (twee betalingen, totaal $3).

Van het verslag van de conferentie verbaasde me dat niet zo, dat zou slechts voor een kleine hoeveelheid mensen interessant zijn geweest, voor wie het de beslissing om volgend jaar weer te gaan bevestigde (als er een is natuurlijk) of om geld te besparen door er juist niet heen te gaan.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06953>

Het slechte resultaat van de stoomcursus verbaasde me wel omdat het kennelijk een nuttig artikel was, gezien de hoeveelheid complimenteuze e-mail en verzoeken tot herplaatsing. Ik neem aan dat het weinig opleverde omdat ik had geschreven dat de informatie afkomstig was van het boek dat Glenn Fleishman en ik deze week laten drukken, "The Wireless Networking Starter Kit". Het is mogelijk dat veel mensen van plan zijn gewoon het boek te kopen als het uitkomt (iets waar ik het natuurlijk enorm mee eens ben). De moraal van het verhaal kan zijn dat schrijvers van boeken die in TidBITS publiceren slechts uit een van twee verdiensten mogen kiezen: PayBITS betalingen of boeken verkoop.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06975>

Jaguars tabvensters en Mac OS X rapportcijfers -- Bij deze twee artikelen, die ik heb geschreven in TidBITS-649 en TidBITS-650, veranderden we van opzet door de lezers te vragen hun contributies aan TidBITS te geven in plaats van direct aan mij. In beide gevallen koos ik voor betalingen aan TidBITS vanwege de bijdragen van deelnemers aan TidBITS Talk. Het is moeilijk de contributies binnen een bepaalde week in kaart te brengen maar het tabvensterartikel heeft waarschijnlijk zeven nieuwe donateurs aangetrokken en in totaal $215 opgeleverd. Het Mac OS X rapportcijferartikel deed het ongeveer even goed; acht contributeurs en in totaal $150.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06949>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06954>

De hoeveelheid betalingen was ongeveer te vergelijken met die bij andere artikelen maar de waarde was veel hoger. Zelfs na het delen van de opbrengsten met de andere mensen van de redactie, heb ik meer verdiend dan met de meeste andere artikelen en bovendien gaven een aantal van deze mensen aan bereid te zijn om elk jaar een contributie te betalen. Ik denk wel dat de bedragen een beetje hoger waren dan de waarde van de artikelen, daar een aantal mensen hebben aangegeven meer te hebben betaald als dank voor het jarenlange publiceren.

iMac's uitvallende beeldschermen -- Voor dit artikel over hoe sommige iMacs onbruikbaar konden worden door het installeren van Jaguar heeft Geoff er tevens voor gekozen om de betalingen naar TidBITS in het algemeen te laten sturen. Hoewel het potentiële publiek voor dit artikel wellicht relatief klein was (alleen zij met dergelijke iMacs of zij die mensen helpen die dergelijke iMacs hebben) leverde de extreme bruikbaarheid van het artikel 16 contributies op van in totaal $360.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06973>

Werken voor drie --We waren eerst niet van plan een PayBITS-blokje te zetten aan het eind van Derek Millers verhaal hoe hij in zijn eentje een dagelijks conferentieverslag publiceerde met hulp van een Titanium PowerBook G4. Het verhaal zat goed in elkaar, maar veel bruikbaars zat er waarschijnlijk niet in, en we zagen geen potentiële waarde voor lezers. Maar na overleg met Derek besloten we te testen hoe PayBITS zich zou gedragen bij zo'n artikel. We pasten de bewoording van de PayBITS boodschap speciaal aan om de kern van het artikel te benadrukken en grapten dat hij met het geld zijn eigen PowerBook zou kunnen kopen. Tot onze verbazing ontving Derek 11 betalingen voor een totaal van $53, hoewel minstens een persoon er bij vermeldde dat hij gedeeltelijk betaalde voor Dereks eerdere artikel over goedkoop video bewerken. Misschien moeten we hieruit concluderen dat de waarde van een artikel niet altijd praktisch hoeft te zijn.

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06981>
<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06756>

Globale lessen -- Hoewel we van plan zijn het PayBITS experiment voort te zetten om te zien hoe de weerklank in de loop van de tijd verandert, hebben we een aantal voorlopige conclusies bereikt.

Zoals we hadden verwacht, zal niemand rijk worden van PayBITS. Hoewel het totale TidBITS publiek groot is, is het aantal mensen dat een artikel bruikbaar of interessant genoeg vindt om de schrijver direct een vergoeding te geven nog altijd erg laag. Maar dan nog kan het onverwacht verdienen van $10 of $15 een warm, zacht gevoel van waardering geven, om nog maar te zwijgen van een extra lekkere lunch.

Toch heeft PayBITS als aanmoediging om bij te dragen aan TidBITS als geheel succes gehad, deels doordat de voorgestelde bijdragen hoger waren dan die voor afzonderlijke schrijvers, en ook doordat veel mensen er voor kozen TidBITS regelmatig iets te geven. Ik vermoed dat mensen het hogere bedrag niet erg vinden omdat zij het gevoel hebben dat zij voor jaren TidBITS betalen.

Helaas heeft het weinig zin een klein bedrag voor te stellen omdat PayPal minimaal $0,31 transactiekosten opeet. Wij waarderen het gebaar van degenen die er voor kozen een kwartje voor een artikel te betalen, maar dat ging helemaal naar PayPal. En zelfs als een lager bedrag aanmoedigt tot meer betalingen, dan nog zal de totale opbrengst waarschijnlijk minder zijn dan wanneer we een hoger bedrag voorstellen. Tot nu toe hebben we het gevoel dat een niet-specifiek bedrag zoals "een paar pegels" beter werkt dan wanneer we een getal noemen. We staan open voor andere betalingsmethoden dan PayPal, maar tot nu toe heeft geen enkele schrijver daarvoor gekozen, en volgens onze eigen onderzoekingen biedt PayPal de beste combinatie van brede ondersteuning, een eenvoudige betalingsinterface, en lage transactiekosten. De meeste andere diensten schieten tekort op een van deze terreinen.

Het aantal betalingen dat we ontvingen is in de loop van de tijd wat omlaag gegaan, waarschijnlijk doordat op nieuwe ideeën zoals het direct geldelijk belonen van inhoud gehamerd moet worden, maar we willen ook weer niet doorslaan en mensen een schuldgevoel aanpraten als ze niet betalen. TidBITS is gratis. Met PayBITS willen we een kanaal creëren waarlangs lezers schrijvers rechtstreeks kunnen compenseren voor bijzonder bruikbare, relevante of interessante artikelen. Ik ben benieuwd of deze evaluatie van PayBITS tot nu toe de belangstelling weer een tijdje zal vergroten.

Op de vraag, welk soort artikelen het beste presteren, hebben we nog geen antwoord. Sommige zeer praktische artikelen hebben het goed gedaan, maar andere weer niet. Besprekingen hebben over het geheel slecht gescoord. We hebben nog geen serieus cursusartikel gehad sinds het begin van PayBITS. Het zou interessant zijn te zien hoe zo'n artikel het er af zou brengen. Hoe dan ook, onze inhoud is duidelijk niet noemenswaardig veranderd vanwege PayBITS, waar sommigen wel bang voor waren. We hebben ervan afgezien PayBITS-blokjes te plaatsen onder artikelen die daar niet geschikt voor leken, zoals nieuwsberichten, domweg omdat het niet de moeite waard is onbedoelde schuldgevoelens aan te wakkeren voor een artikel dat hoogstwaarschijnlijk toch geen compensatie trekt.

Als ik het zo bekijk ben ik nog steeds positief over PayBITS, niet omdat ik denk dat het de oplossing is voor het probleem hoe degenen onder ons die inhoud van allerlei soort creëren hun dagelijks brood kunnen verdienen, maar omdat ik vrees dat we donkere tijden tegemoet gaan waarin kapitaalkrachtige corporaties zullen proberen hun invloed te vergroten op hoe we inhoud in het algemeen mogen consumeren, en dat zal dan weer bepalen hoe en wat we kunnen creëren en publiceren, en met welke middelen. Om een toekomst te vermijden waarin al onze inhoud afkomstig zal zijn van kolossale mediaconglomeraties hebben we nieuwe benaderingen zoals PayBITS nodig om makers van inhoud te laten zien dat er levensvatbare alternatieve bedrijfsmodellen bestaan.

Het Internet is in duidelijke tegenspraak met A.J. Lieblings beroemde citaat "Vrijheid van pers bestaat alleen voor wie er een hebben". Maar ook al biedt het Internet de noodzakelijke mogelijkheid tot verspreiding, we beschikken nog altijd niet over de structuur en de gewoontes om te verzekeren dat wie iets waardevols te zeggen hebben zich kunnen permitteren het te zeggen. Vrijheid van pers is niet zuiver een politieke kwestie, en ook niet puur praktisch: het is ook een economische kwestie.

PayBITS: Lever een bijdrage aan TidBITS en steun een wereld van
inhoud die niet voor je gemak is voorgekauwd door wezels!
<http://www.tidbits.com/about/support/contributors.html>
Lees meer over PayBITS: <./paybits.html/>

(Natuurlijk is een gift aan de Nederlandse vertaalploeg ook welkom: <https://www.paypal.com/xclick/business=d.flach%40chello.nl&item_name=TidBITS-NL+Vertaalteam>.)


De Tungsten T markeert nieuw begin voor Palm

door Jeff Carlson <jeffc@tidbits.com>
[vertaling: GH, DPF]

De inspanningen van Palm om zich te verzekeren van het topsegment van de markt in Palm OS handcomputers zijn de laatste jaren verrassend rommelig geweest. Afgelopen maand heeft Palm de Palm Tungsten T uitgebracht, een met verbeterde multimediavoorzieningen uitgeruste handcomputer die aangeeft dat het bedrijf weer een serieuze aanval doet op het marktsegment dat het zelf heeft gecreëerd. Hoewel de Tungsten T niet voor iedereen is bedoeld, zal hij zeker invloed hebben op het strijdtoneel voor de volgende golf van met Palm OS uitgeruste handcomputers.

<http://www.palm.com/products/handhelds/tungsten-t/>

Een versimpelde geschiedenis van vallen en opstaan -- Het feit dat Palm een "multimedia-uitgeruste" handcomputer uitbrengt is opmerkelijk, omdat traditioneel de mogelijkheden buiten het spectrum van simpele organisatiemogelijkheden werden weggelaten. Om te waarderen waarom de Tungsten V een belangrijk instappunt voor Palm is zullen we moeten bekijken hoe we hier zijn gekomen.

In 1999, introduceerde Palm de Palm V, een slanke handcomputer van geanodiseerd aluminium voor de uitvoerende manager. Tot verbazing van het bedrijf was de Palm V een groot succes voor allerlei gebruikers die een slanke handcomputer wilden. Twee jaar later deed Palm een vooraankondiging van de Palm m505, een kleuren handcomputer met dezelfde vorm als de Palm V. Veel mensen geloofden dat het bedrijf weer een grote hit had, maar twee belangrijke misstappen bliezen Palm omver. Door de vooraankondiging maanden voordat de m505 beschikbaar kwam verdampte de interesse in de bestaande produktlijn, en bleef het bedrijf zitten met een grote onverkochte voorraad. Toen de m505 eindelijk verscheen bleek het langverwachtte kleurenscherm dof en ogenschijnlijk onleesbaar (zie "Palm m505: een beetje domme bol" in TidBITS-598).

<http://db.tidbits.com/getbits.acgi?tbart=06575>

In maart 2002, bracht Palm de Palm m515, met een degelijk kleurenscherm. Tegen die tijd had Palm OS licentiehouder Sony de leiding genomen in de kleuren handcomputers, dankzij de CLIE modellen met hoge resolutie kleurenschermen, MP3 afspeelmogelijkheden, en meer, waarmee aangegeven werd dat mensen geïnteresseerd waren in handcomputers die meer konden dan organiseren.

<http://www.clieplaza.com/>

Ondertussen kwam de afdeling die verantwoordelijk was voor de Palm OS ontwikkeling (nu een dochterbedrijf, PalmSource, Inc) tot de ontdekking dat het besturingssysteem vernieuwd moest worden om snellere processoren te ondersteunen en voor een betere hantering van de multimediacapaciteiten die door de markt gevraagd werden. Het resultaat was Palm OS 5, ontwikkeld om te draaien op processors ontworpen door ARM Holdings.

Sony greep de mogelijkheid om zich te onderscheiden door de eerste apparaten uit te brengen gebaseerd op Palm OS 5 en de ARM architectuur, de nieuwe NX60 en NX70 series. Maar Palm is nog steeds marktleider, en de manier waarop het omgaat met de zelf geïnitialiseerde overgang zal effect hebben op de Palm OS-gebaseerde handcomputers die eraan komen. Gelukkig wijst de Tungsten T naar een rooskleurige toekomst.

<http://sonyelectronics.sonystyle.com/micros/clie/models/nx70v.html>
<http://sonyelectronics.sonystyle.com/micros/clie/models/nx60.html>

Steeds kleiner -- Het hulsontwerp van de Tungsten T springt er het meest uit. Palm heeft de curves van de Palm m500 serie verlaten voor een plakje met afgeronde hoeken. Met z'n hoogte van 10,16 cm is de Tungsten T de kortste Palm handcomputer, met één maar, het onderste deel met de programmaknoppen glijdt naar beneden om het grijze Graffiti schermpje te onthullen (en brengt de hoogte op 12,19 cm). Normaliter roept zo'n voorziening beelden op van gebroken verbindingen of geknakte behuizingen, maar Palm lijkt een solide mechanisme gefabriceerd te hebben dat hopelijk goed houdt. Ik kan het hoogstens na een paar weken zwaar gebruik beoordelen, maar de schuif lijkt goed ontworpen. Mooi dat je kunt instellen dat je apparaat aangaat als je de schuif opent; je kunt ook instellen dat het uitgaat als je de schuif sluit.

Het hulsontwerp bevat ook een vijf-weg navigatieknop (omhoog, omlaag, links, rechts en indrukken voor selectie) in plaats van de oude omhoog en omlaag scroll knoppen, wat erg bruikbaar is. Het gebruik van deze Navigator, zoals Palm hem noemt, maakt het mogelijk informatie op te zoeken zonder de schuif te openen of zelfs maar het pennetje uit de veerholster te pakken. Als het apparaat uit staat geeft kort indrukken van de Navigatorknop tijd en datum. Als je de knop ingedrukt houdt ga je naar het Applications-scherm. Net als bij de voorgaande modellen scroll je met omhoog en omlaag door je lijst van programma's, maar als je de knop nog een keer indrukt wordt de eerste applicatie gemarkeerd en kun je door omlaag te gaan het programma selecteren wat je wenst.

In de meeste gevallen zul je waarschijnlijk een telefoonnummer willen opzoeken in het Adresboek. Maar hier blinkt de Navigator in uit: In de Adreslijst, druk rechts om zoeken op letter mogelijk te maken in het Look Up veld, druk op omhoog of omlaag om een letter te selecteren. Een druk op rechts gaat naar de volgende letter en zo verder totdat je hebt gevonden wat je zocht. Een druk op de centrale knop geeft de gegevens van het gezochte record. Handspring introduceerde een variatie op deze technologie met de Visor Edge, maar de vijf-weg Navigator van de Tungsten T maakt het makkelijker om informatie op te zoeken, niet alleen zonder het pennetje, maar gewoon met één hand.

Langdurige Palm-gebruikers die gewend zijn aan de schermknop Applications zullen aanvankelijk nerveus worden van het moeten openen van de schuif, maar het centraal indrukken van de Navigatorknop brengt je naar het Applications-scherm vanuit ieder programma.

Een prachtig gezicht -- Gegeven de allerminst vlekkeloze reputatie van Palm op het gebied van kleurenschermen is het duidelijk dat de fabrikant het dit keer goed wil doen: de Tungsten T heeft een prachtig, helder scherm. In tegenstelling tot vele kleurenconcurrenten, die vaak of buiten of binnen goed te lezen zijn maar zelden allebei, ziet dit scherm er prachtig uit onder beide omstandigheden. De helderheid wordt gecontroleerd door een schuifschakelaar en het doet me goed te melden dat het scherm echt helder is, zelfs bij een instelling van ongeveer 30 procent.

Tegelijkertijd is de resolutie van het scherm verdubbeld ten opzichte van eerdere modellen. Het is nu 320 bij 320 pixels. Het zal je in veel programma's niet opvallen, maar bij programma's die hiervoor geoptimaliseerd zijn - zoals het bijgeleverde PhotoBase voor het opslaan van foto's, of het prima spel Bejeweled 2.0 van Astraware is het verschil opvallend.

<http://arcwaredemo.arcsoft.com/arcware/mobileindex.html>
<http://www.astraware.com/games/popcap/bejeweled/>

You're in the ARMy now -- In tegenstelling tot eerdere modellen van Palm wordt de Tungsten T gevoed door de OMAP 1510 processor van Texas Instruments, die het alleszins aanvaardbare platform een stuk sneller maakt. In programma's als Date Book of Address Book, worden schermen nu sneller getoond, en processor-intensieve applicaties als Bejeweled werken snel en soepel.

Zoals Mac eigenaars weten is de overgang naar een nieuwe processor architectuur niet eenvoudig. Ontwikkelaars moeten hun software herschrijven om ervan te profiteren, zodat niet alle bestaande programma's correct werken onder Palm OS 5. Om de overgang te vergemakkelijken kent Palm OS 5 PACE (Palm Application Compatibility Environment), die oudere programma's op vergelijkbare manier draait als Apple dat deed met oude 68K software op PowerPC-gebaseerde systemen. Het vereist wel wat uitproberen; een paar programma's hadden schermproblemen op mijn apparaatje. In de tussentijd heeft Palm een webpagina met informatie over compatibiliteit in het leven geroepen waarop bekende software titels genoemd worden, samen met een applicatie voor de Tungsten T wat luistert naar de naam AppCheck. Dit programma kan vaststellen welke programma's op je PDA volledig compatibel zijn.

<http://www.palm.com/support/tungstent/compatibility.html>
<http://www.palm.com/support/downloads/appcheck.html>

Bluetooth -- Verder is de Tungsten T het eerste apparaat van Palm dat ondersteuning voor Bluetooth ingebouwd heeft. Ik ken niemand met een PDA met Bluetooth, dus ik ben niet in staat geweest om de bijgeleverde BlueChat applicatie te testen. Verder heb ik ook geen telefoon met Bluetooth, die me in theorie in staat zou moeten stellen om verbinding te maken met Internet of een telefoonnummer opzoeken in het adresboek en dat dan te draaien op de telefoon.

Ik heb echter een D-Link Bluetooth USB adapter geleend en op mijn Mac aangesloten en geconfigureerd zodat ik HotSync kan gebruiken zonder draden of de infrarode poort op mijn PowerBook. Ik moest een nieuwe HotSync connectie configureren op de Palm om dit aan de gang te krijgen, maar dat kostte me slechts een paar minuten.

Voice Memo -- De laatste leuke nieuwe mogelijkheid van de Tungsten T is een ingebouwde microfoon en een toets aan de zijkant om de Voice Memo applicatie geluid op te laten nemen. De Tungsten T heeft ook een standaard 3.5mm koptelefoonaansluiting om je in alle rust naar je memo's te laten luisteren, en een flink verbeterde luidspreker om ze met de wereld te delen (de geluidskwaliteit is over het algemeen flink verbeterd, zoals te merken is bij het alarm en andere systeemgeluiden).

Je zou denken dat de Tungsten T een aardige MP3 speler zou zijn, zeker geven het feit dat het over een SecureDigital memory card sleuf beschikt. Je kunt wel twee liedjes opslaan in het ingebouwde geheugen van 16 MB, waarvan 14 MB beschikbaar is na de ingebouwde programma's. Daarmee is de externe optie veel waarschijnlijker. Er is echter vooralsnog geen software beschikbaar om MP3's mee af te spelen. Er gaan geruchten dat er een speler in de maak is maar dat die niet op tijd klaar was; het valt te hopen dat of Palm of een ander bedrijf een dergelijk programma snel op de markt zal brengen.

Glimmend van trots -- De Tungsten T is een enorme stap voor Palm en luidt een optimistischer toekomst in voor dat platform dan we de afgelopen jaren hebben gezien. Met een prijs van $500 en verkrijgbaar bij verkopers als TidBITS-sponsor Small Dog Electronics is het niet gericht op de doorsnee palmtop-gebruiker, maar de elegante combinatie van hardware- en softwareverbeteringen in dit apparaat beloven veel goeds van Palm in de komende jaren.

PayBITS: Op zoek naar een nieuwe handcomputer? Als Jeff's recensie
jou hielp je keuze te maken, kun je je dankbaarheid wellicht tonen via PayPal!
<https://www.paypal.com/xclick/business=jeff%40necoffee.com>
Lees meer over PayBITS: <./paybits.html/>

(Natuurlijk is een gift aan de Nederlandse vertaalploeg ook welkom: <https://www.paypal.com/xclick/business=d.flach%40chello.nl&item_name=TidBITS-NL+Vertaalteam>.)


Niet-winstgevende en niet-commerciële publicaties en Websites mogen artikels overnemen of een HTML link maken als de bron duidelijk en volledig vermeld wordt. Anderen gelieve ons te contacteren. We garanderen de precisie van de artikels niet. Caveat lector. Publicatie-, product- en firmanamen kunnen gedeponeerde merken zijn van hun ondernemingen.

Vorige aflevering | Search TidBITS | TidBITS Homepage | Volgende aflevering