Vorige aflevering | Search TidBITS | TidBITS Homepage | Volgende aflevering

TidBITS Logo

TidBITS#1124, 30 april 2012

We hebben weer een zeer gevariëerde aflevering voor je samengesteld. We beginnen met de verbazingwekkende (maar niet onverwachte) winst van 11,6 miljard dollar die Apple maakte in het tweede kwartaal van 2012 en Jeff Carlson presenteert details over de herkomst van dit bedrag. In de categorie "nieuws van Apple zelf" beschrijft Adam de recentelijk verbeterde beveiliging van iTunes, die echter grote onrust bij gebruikers veroorzaakte. Glenn Fleishman bekijkt de uitgave van Airfoil Speakers Touch 3, die ieder iOS-apparaat verandert in een Airplay-ontvanger. Glenn schrijft ook over Google Drive en de bijna simultaan verschenen Microsoft SkyDrive-update, beide bedoeld om Dropbox te treffen. En tenslotte lees je bij Kirk McElhearn het verhaal van de Franse telecomprovider Free, die zijn prijzen voor abonnementen voor mobiele telefoons, internet, televisie en vaste telefoonlijnen drastisch verlaagde. Opvallende software-updates zijn deze week onder meer: Microsoft Office voor Mac 2011 14.2.1, Pear Note 3.0, Carbon Copy Cloner 3.4.5, Send to Kindle voor Mac 1.0, Firefox 12.0, PDFpen en PDFpenPro 5.8, en Bookle 1.0.5.
 
Artikelen
 

De Nederlandse editie van TidBITS is een letterlijke vertaling van de oorspronkelijke Engelse versie. Daarom is het mogelijk dat een deel van de inhoud niet geldt in bepaalde landen buiten de VS.

Er is ook een iPhone-versie van TidBITS-NL op <http://nl.tidbits.com/TidBITS-nl-1124i.html>
En als je de volgende koppeling opneemt als bladwijzer in Safari op je iPhone, iPad of iPod touch, heb je altijd de nieuwste aflevering:
<http://nl.tidbits.com/TidBITS-nl-i.html>


Deze editie van TidBITS werd gedeeltelijk gesponsord door:
Help TidBITS te ondersteunen door onze sponsors te sponsoren!

Dit nummer werd uit het Engels vertaald door:

Verder werkten mee:

Hoe je ons kunt bereiken kun je lezen op:
<de contactpagina>


Apple meldt een winst van 11,6 miljard dollar in het tweede kwartaal van 2012

  door Jeff Carlson <jeffc@tidbits.com>

[vertaling: HV]

Het is al zo ver gekomen dat we alleen nog verbaasd zouden zijn als een kwartaalbericht van Apple een onverklaarbaar verlies zou melden. Maar zolang er geen asteroïde inslaat in Cupertino zullen de bericht zoals verwacht zijn: Apple meldt forse winsten in het tweede kwartaal van 2012 voor vrijwel alle producten. Met een omzet van 39,2 miljard dollar en een netto winst van 11,6 miljard dollar ($ 12,30 per verwaterd aandeel) is de winst van het bedrijf 94 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar (zie (zie "Apple breekt meer records voor 2e kwartaal 2011", 21 april 2011).

Hoe imposant ze ook zijn, die getallen geven geen inzicht in een aantal interessante wetenswaardigheden over hoe en waar Apple zijn geld verdient.

Een groot deel van de omzet werd gegenereerd door de verkoop van 35,1 miljoen iPhones in het betreffende kwartaal (tegen 18,7 miljoen in hetzelfde kwartaal in 2011) en het indrukwekkende aantal van 11,8 miljoen iPads (tegen 4,7 miljoen in het tweede kwartaal van 2011). Dat is inclusief de derde-generatie iPad, die halverwege maart in de verkoop ging, waarmee dit apparaat slecht voor drie weken verkoop in het kwartaal verantwoordelijk was. Apple heeft de resultaten niet opgesplitst naar derde-generatie iPad en iPad 2, maar liet wel destijds, op 19 maart 2012, weten dat er in het eerste weekend 3 miljoen apparaten waren verkocht. Overigens betekent dat dat de verkoop van de iPad 2, die voorlopig nog gewoon verkrijgbaar blijft voor de gereduceerde prijs van 399 dollar, waarschijnlijk niet heel veel terug is gelopen in de aanloop naar het nieuwe model. In een teleconferentie met marktanalisten merkte Tim Cook, President-directeur van Apple, op dat het bedrijft sinds de introductie twee jaar geleden 67 miljoen iPads heeft verkocht. Het duurde maar liefst 24 jaar, zo liet hij weten, voordat er zoveel Macs verkocht waren, 5 jaar voor de iPod en 3 jaar voor de iPhone.

De verkoop van Macs steeg ook, van 3,76 miljoen stuks in vorig jaar naar 4 miljoen in het tweede kwartaal van 2012. Meer dan tweederde hiervan kwam voor de rekening van draagbare apparaten, in vergelijking met bureaubladcomputers (2,8 miljoen versus 1,2 miljoen, pdf-link). Dat komt neer een groei van 7 procent, in vergelijking met de totale markt voor personal computers en betekent dat de omzet al 24 kwartalen ongestoord groeit. Een van mijn favoriete standvastige statistieken bleek ook nu weer uit te komen: de helft van de Macs die via de detailhandelskanalen, zoals de Apple Stores, werden verkocht gingen naar klanten die voor de eerste keer een Mac kopen.

En ook consistent: verkopen van iPods waren 15 procent lager dan vorig jaar, bij een totaal aantal van 7,7 miljoen. Apple merkte op dat de iPod touch ongeveer de helft van de gehele iPod omzet voor zijn rekening neemt, met de overige modellen (nano, shuffle en classic) goed voor de andere helft. De iPod is nog steeds goed voor meer dan 70 procent van de totale markt voor draagbare muziekapparaten.

Interessant weetje: sinds de introductie van iCloud in oktober 2011 hebben zich al meer dan 125 miljoen klanten aangemeld voor deze gratis dienst.

Inclusief deze resultaten heeft Apple nu ongeveer 110,2 miljard dollar aan liquide middelen en effecten. (Nog geen twee jaar geleden, speculeerden we over wat Apple allemaal zou kunnen doen met een koffer met, wat we toen al heel veel vonden, 40 miljard dollar; zie "Wat Apple allemaal zou kunnen doen met 40 miljard dollar", 1 april 2010. In de nabije toekomst zal de groei in activa waarschijnlijk teruglopen, gezien Apples gewijzigde financiële beleid; zie "Apple keert voortaan ieder kwartaal dividend uit en koopt aandelen in", 19 maart 2012.) Apple verwacht voor het volgende kwartaal een omzet van 34 miljard en een verwaterde winst per aandeel van ongeveer 8,68 dollar.

Maar hoe komt Apple precies aan dergelijke briljante resultaten?

Een belangrijke oorzaak is de efficiency van de Apple-toeleveringsketen. Peter Oppenheimer, financieel directeur van Apple, merkte op dat de kosten van grondstoffen en onderdelen lager waren dan verwacht. Verder complimenteerde hij, samen met Cook, de verschillende onderdelen van het bedrijf met hun uitnemende prestaties. Apple sloot het vorige kwartaal af met een "belangrijk" tekort aan iPhones 4S, maar kon dat tekort in januari (door Cook al betiteld als "de moeder van alle januari's") goed maken en introduceerde de nieuwe iPad met een voldoend grote voorraad, wat zeker bijdroeg aan het aantal van 3 miljoen verkochte apparaten in het eerste weekend; meer actieve voorraad leidde tot extra verkopen.

Overigens meldden beide topmannen meer dan eens dat Apple de derde-generatie iPad net zo snel verkoopt als dat ze ze kunnen maken. Een niet onbelangrijke grondslag voor dat succes wordt gevormd door het feit dat Apple er keer op keer in slaagt de hand te leggen op benodigde grondstoffen en zich weet te verzekeren tegen onverwachte gebeurtenissen als de ramp in Thailand die de beschikbaarheid van harde schijven in gevaar bracht. Cook vertelde dat Apple zeer nauw samenwerkt met zijn toeleveranciers en "op elke mogelijke beschikbare knop drukt" om over de noodzakelijke onderdelen te kunnen beschikken.

Maar nog belangrijker zijn Apples verkopen in China, goed voor een omzet van 7,9 miljard dollar afgelopen kwartaal, of ongeveer 20 procent van de totale omzet van het bedrijf.

Cook merkte op dat gedurende de eerste zes maanden in het fiscale jaar 2012, de omzet in China 12,4 miljard euro bedroeg, waar het 13,3 miljard was voor heel 2011. Hij schreef deze omzetstijging toe aan verkopen van de langverwachte iPhone, een stijging van 60 procent in de vraag naar Macs, een sterke vraag naar de iPad 2 (de derde-generatie iPad is nog niet te koop in de volksrepubliek, maar al wel in Hong Kong) en een groei in de Chinese middenstand, zowel in aantal als in koopkracht.

Het is wellicht goed om er bij stil te staan dat deze resultaten maar een klein deel vertegenwoordigen van het potentieel van het land. Je kunt maar op 1.800 plekken in China een Mac kopen en hoewel dat aantal voor de iPhone de 11.000 overstijgt, is dat nog altijd niet te vergelijken met het aantal verkooppunten in de Verenigde Staten.

"[Er liggen] geweldige kansen voor bedrijven die China begrijpen", aldus Cook, "en wij doen ons uiterste best om het te begrijpen".

Lees reacties op dit artikel of plaats er een | Tweet dit artikel


Airfoil Speakers Touch 3 nu met AirPlay-ontvanger

  door Glenn Fleishman <glenn@tidbits.com>

[vertaling: RAW]

De Airfoil van Rogue Amoeba is al langer een slimme manier om audio van een Mac (en recentelijker ook van een Windowssysteem) naar andere computers te sturen die Airfoil en het Airfoil Speakers-programma draaien en naar AirPlay (voorheen AirTunes)-ontvangers, waaronder het AirPort Expres-basisstation. Met Airfoil kun je audio van elk programma of systeemuitgang ontkoppelen en het over een draadloos of Ethernetnetwerk brengen naar waar je maar wilt.

Het bedrijf rekent $ 25 voor Airfoil en geeft Airfoil Speakers, dat alleen audio kan spelen, gratis weg. Het introduceerde Airfoil Speakers Touch voor iOS in 2009 als een gratis app om audio te ontvangen van exemplaren van Airfoil die op het lokale netwerk draaien. Airfoil Speakers Touch 3.0 heeft nu een apart iPad-interface, grafisch aangepast aan het Retinascherm.

Maar het grote nieuws is een in-app-aanschaf. Voor € 2,39 kunnen gebruikers van Airfoil Speakers Touch Enhanced Audio Receiving aanschaffen, de mogelijkheid om als AirPlay-ontvanger te werken. Elk iOS-apparaat en iTunes op Mac en Windows, kan op hetzelfde lokale wifinetwerk een iOS-apparaat herkennen dat Airfoil Speakers Touch draait, net als iedere andere AirPlay-bestemming. En wat nog beter is, omdat het AirPlay is, is rechtstreekse audio-uitvoer van iOS naar iOS mogelijk, iets wat anders niet kan bij Apple.


Dit zou een prachtige manier zijn om een uit gebruik geraakte iPhone of iPod touch nuttig te maken, misschien eentje met een kapot scherm of een slechte batterij. Je zou het apparaat aan de stroom kunnen hangen, er een stel luidsprekers met voeding aan kunnen hangen via de stereo-koptelefoonuitgang en die gebruiken om je audiobereik uit te breiden naar waar je maar wilt.

Lees reacties op dit artikel of plaats er een | Tweet dit artikel


Google Drive en SkyDrive richten pijlen op Dropbox

  door Glenn Fleishman <glenn@tidbits.com>
  4 reacties (Engelstalig)

[vertaling: JWB, MSH]

Praktisch sinds de lancering van Google's Gmail-dienst, stapelen de geruchten zich op dat de zoek-firma een algemene internet-opslagdienst zou gaan aanbieden onder de naam Google Drive. Op 24 april 2012 deed het bedrijf dat uiteindelijk, waarbij je gratis toegang hebt met een Google account, zonder dat je een uitnodiging nodig hebt of de dienst als "beta" wordt aangemerkt. Klaarblijkelijk opgeschud door het tromgeroffel heeft ook Microsoft haar SkyDrive-systeem een dag eerder, op 23 april 2012, behoorlijk geüpgradet. Maar zal een van beide een significant voordeel bieden boven de populaire Dropbox-dienst?

Google Drive werkt ongeveer net zoals Dropbox, gericht op een enkele map (Mac OS X en Windows) waarbij je kunt kiezen welke submappen je wilt synchroniseren op bepaalde computers. Een iOS-app is in de maak en Android-software is reeds beschikbaar. Je Google Drive kan ook je documenten van Google Docs synchroniseren, hoewel je nog steeds een webbrowser en een actieve internetverbinding nodig hebt om ze te kunnen bewerken. (Je kunt Google Docs-bestanden in een offline, alleen-lezen modus bekijken met behulp van de Google Chrome-webbrowser. Zie voor een andere manier voor het verkrijgen van lokale kopieën in bruikbare formaten "Google-gegevens back-uppen met CloudPull", 6 maart 2012.)

Google Drive biedt 5 GB gratis opslag, los van de opslag voor Gmail (die was opgepompt tot 10 GB) en de Picasa-webalbums foto-dienst (waar je 1 GB krijgt). Je kunt meer opslag kopen, vanaf $ 2,50 per maand voor 25 GB extra opslag die gebruikt kan worden voor zowel Google Drive als Picasa. Deze tariefstructuren zijn nieuw; de vorige jaartarieven zijn niet meer beschikbaar, hoewel eenieder die nog gebruik maakt van een bestaand jaarplan dat actief kan houden.

Ondertussen heeft een bepaalde, in Redmond gevestigde, concurrent van Google gelijktijdig updates aangekondigd voor haar vijf jaar oude SkyDrive opslag- en synchronisatiedienst. SkyDrive bood aanvankelijk redelijke ondersteuning voor Macs en iOS, maar voorzag niet in een directe integratie met het bestandssysteem en miste een aantal nuttige functies.

SkyDrive bevatte oorspronkelijk twee aparte diensten: synchronisatie, genaamd Windows Live Mesh, dat zowel cloud-gebaseerde geautomatiseerde bestands-synchronisatie als het peer-naar-peer kopiëren van bestanden tussen je computers mogelijk maakte; alsmede webtoegankelijke opslag. Microsoft biedt in totaal 25 GB aan gratis opslag in de cloud, waarvan 5 GB gebruikt kan worden voor cloud-gebaseerde synchronisatie tussen computers. Het peer-naar-peer synchroniseren is komen te vervallen en nieuwe SkyDrive accounts krijgen 7 GB aan gratis opslag.

De update op verschillende platforms (Mac OS X 10.7 Lion, Windows, iOS en Windows Phone) brengt Dropbox-achtige map- en synchronisatie-functies. SkyDrive laat je nu ook bestanden op je andere met SkyDrive verbonden computers benaderen. Dat is een heel aardige toevoeging en iets dat je in weinig synchronisatie-diensten terugvind; het is typisch iets dat hoort bij extern-bureaublad-systemen, zoals LogMeIn.

Ter compensatie voor minder opslag voor bestaande gebruikers, kunnen zij die geregistreerd zijn vóór 22 april 2012 en minder hebben opgeslagen dan 4 GB upgraden naar 25 GB door te klikken op een link op de SkyDrive-site. De geregistreerde gebruikers die al meer dan 4 GB hadden opgeslagen hebben automatisch na inloggen een duw ontvangen naar 25 GB aan gratis opslagruimte. opslag kan worden gekocht beginnend bij $ 10 per jaar voor een extra 20 GB aan opslagruimte.

Het is onmogelijk iCloud direct te vergelijken met ofwel Google Drive of SkyDrive (of met Dropbox), omdat iCloud willekeurige opslag van bestanden en synchronisatie niet toestaat, ook heeft het geen functiedeling. In plaats daarvan synchroniseert iCloud gegevens tussen specifieke Mac en iOS-apps en biedt gecentraliseerde opslag voor Apple-diensten als iTunes Match, Foto streamen en Me.com e-mail.

Anderzijds, Google Drive en SkyDrive concurreren rechtstreeks met Dropbox, dat 2 GB aan opslagruimte bevat met gratis accounts en betaalde accounts biedt te beginnen met $ 10 per maand voor 50 GB. Echter, zoals vermeld in "Extra opslagruimte voor wie Dropbox camera upload helpt testen", 29 maart 2012 en "Dropbox-bonussen voor het aanbrengen van de nieuwe gebruikers verdubbeld tot 500 MB, met terugwerkende kracht", 4 april 2012, beta testen van een nieuwe camera upload-service kan leiden tot een gratis account tot 5 GB opslag voor onbeperkte duur, terwijl verwijzingen een gratis account kunnen verhogen tot maar liefst 16 GB. (De totale gecombineerde limiet van extra opslagruimte voor gratis accounts is 16 GB.)

De vergelijking met Dropbox is passend, niet alleen omdat Dropbox zowel Microsoft als Google verslagen heeft door door jaren eerder met dit soort van aanbieding te komen, maar omdat tientallen miljoenen mensen al gebruik maken van Dropbox en de manier waarmee integratie en functies gedefinieerd worden wat er verwacht wordt van deze en een dozijn andere Internet-synchronisatie/opslag-diensten. Hoe het Google Drive en SkyDrive zal vergaan tegen Dropbox valt nog te bezien, niet zozeer vanwege de mogelijkheden of het bedrag van de verstrekte opslag, maar omdat Dropbox zich bevindt op de netwerkeffect-golf: omdat er zo veel mensen blij Dropbox te gebruiken om bestanden te delen met collega's, is het moeilijk om in te zien wat de stimulans zou zijn om over te schakelen naar een grotendeels vergelijkbare concurrent.

Dropbox zit ook niet stil. Gelijktijdig met de Google en Microsoft aankondigingen, heeft Dropbox een functie afgerond die voorheen alleen in bêta beschikbaar was, alleen-lezen links naar elk bestand in je Dropbox-map, ongeacht in welke submap het zit. De functie is ideaal voor het versturen van een bestand in een gedeelde map aan iemand die het nodig heeft om het te zien, maar niet om dit te gaan bewerken. De update voegt ook de mogelijkheid toe om inhoud van hele mappen te delen en om publiekelijk gedeelde links af te wijzen.

Lees reacties op dit artikel of plaats er een | Tweet dit artikel


Apple past iTunes Account-beveiliging aan en verwart gebruikers

  door Adam C. Engst <ace@tidbits.com>
  24 reacties (Engelstalig)

[vertaling: HM, JO]

Zo hier zit ik dan in mijn hotelkamer tijdens de meivakantie, ik download een gratis iPhone-app in het midden van de nacht en uit het niets, vraagt mijn iPhone, neen, vertelt het mij dat ik moet drie beveilingsvragen moet kiezen en er antwoord op moet geven. Het is er niet de goede tijd voor, maar de iPhone laat me niet verder gaan met de download tot ik dit gedaan heb. Dus ik ga er voor zitten, kies de vragen en geef de antwoorden. Maar ik ben er niet gelukkig mee. Ik ben redelijk zeker dat de onderbreking niet de oorzaak is van malware, omdat Apple iOS goed dicht heeft getimmerd, maar ik hou er niet van dat Apple geen reden heeft gegeven waarom deze vragen worden gesteld en hoe deze in de toekomst worden gebruikt.


Ik was niet de enige die verbaasd en geïrriteerd was. Veel mensen werden deze vragen gesteld en de handelingen kunnen verschillen van een kleine onderbreking tot een enge invasie door de persoonlijke aard van vele van de vragen. Door alle berichtgeving over malware en beveiliging, leek de abruptheid van de pop-up voor vele verdacht en zorgde voor discussie op TidBITS Talk en het Apple Support Communities-forum. Gelukkig kon Lex Friedman tijdens Macworld bij Apple verifiëren dat de vragen legitiem waren, hoewel er geen verdere details werden gegeven. Blijkbaar kunnen aankopen in de iTunes-winkel ook dit soort vragen laten zien.

Te samen met deze beveiligingsvragen, vraagt Apple ook een e-mailadres anders dan welke gekoppeld is aan je Apple ID, waarschijnlijk voor in het geval dat er een probleem is met je account en er problemen zijn met je hoofd e-mailadres. Echter deze onverwachte email notificatie zorgde voor verwarring bij mensen waarvan partners of kinderen de beveiligingsvragen voor een familie iTunes-account hadden beantwoord.

De reden voor deze extra beveiligingsvragen en extra e-mailadres is ongetwijfeld om een nog hoger beveiligingsnivo voor iTunes-account te bieden. Ze zouden de kans dat slechteriken de antwoorden op beveiligingsvragen raden welke relatief simpel zijn te bepalen, moeders meisjesnaam en geboorteplaats en zijn de meeste gebruikte welke ik heb gezien.

Wat mij dwarszit is dat ik op veel van de vragen die Apple stelt geen echt sterke antwoorden heb; antwoorden die ik iedere keer zonder twijfel hetzelfde zou beantwoorden, of antwoorden die ik steeds helemaal goed zou spellen. De klassieke vragen, zoals die naar mijn moeders meisjesnaam en geboorteplaats, hebben (voor de meeste mensen) duidelijke, vaste antwoorden, die niet aan verandering onderhevig zijn en die ook betrouwbaar genoeg zijn om vaker in te kunnen typen als antwoord op een ge-automatiseerde vraagstelling. Maar kijk eens naar een aantal vragen die Apple zoal stelt (en je kunt de pagina vaker verversen om een andere vraag te krijgen, maar ze worden echt niet beter):

Ik weet dat ik iemand ben die te lang doordenkt over dit soort vragen, maar van de bovenstaande vragen weet ik er niet meer dan twee zeker. De vragen met "favoriet/minst-favoriet" zijn lastig, omdat er een aantal docenten waren die ik graag mocht en geen enkele die ik haatte. De auto's die ik heb gehad lijken eigenlijk nogal op elkaar, en wie ik beschouw als mijn beste jeugdvriend of -vriendin varieert met de periode die ik definiëer als "jeugd". Vragen over "de eerste … die" vind ik ook lastig, aangezien de platen en concerten die ik me het best herinner niet altijd degene zijn die ik het eerst bezocht. En vragen over locaties hebben in het algemeen een weinig specifiek antwoord, variërend van "Washington", "Seattle" of "issaquah" tot "Tiger Mountain" of "met vrienden, en ik gooide alles wat ik niet naar het nieuwe jaar wilde meenemen in een woest vreugdevuur".

Erger nog: ik heb geen idee wat Apple van plan is met deze beveiligingsvragen. Stel dat ik het goede antwoord zou kunnen kiezen bij een meerkeuzevraag. Ik heb geen idee of ik dit ook kan als ik het als antwoord op een open vraag moet opschrijven. En zelfs als ik redelijk zeker zou zijn wat het goede antwoord is, zal ik me dan ook herinneren hoe ik het precies opgeschreven heb? (Want ik voerde het antwoord ongeduldig in, daar onderweg in die hotelkamer). Of gaan ze me deze vragen stellen bij de klantenservice van Apple als ik om hulp vraag? En wat gebeurt er als ik een fout antwoord geef? En wat gebeurt er als je slim dacht te zijn, en met 1Password zomaar series lettertekens invulde …?

Vanuit psychologisch oogpunt heb ik ook vraagtekens bij de negatieve vragen. Ik kan me goed voorstellen dat de plotselinge vraag naar je minst geliefde docent (door een apparaat dat veel mensen zien als een bijzonder persoonlijk bezit) extreem verontrustend kan zijn, bijvoorbeeld voor iemand die vroeger erg gepest is, of misschien ontslagen om verzonnen redenen.

z

En begrijp me niet verkeerd, ik vind het prijzenswaardig dat Apple extra moeite doet om de beveiliging van onze iTunes-accounts te verbeteren. Ik heb zelf heel vervelende ervaring met gecorrumpeerde creditcard-nummers en een gekaapt iTunes-account veroorzaakt waarschijnlijk evenveel ellende.

Maar eerlijk gezegd denk ik dat deze vragen gewoon te slecht ontworpen zijn om mensen te helpen desgevraagd de juiste antwoorden te geven. Apple heeft ongelooflijk veel, onnodige, onrust veroorzaakt bij miljoenen gebruikers met iTunes-accounts, omdat ze geen heldere uitleg geven over de reden waarom deze vragen gesteld worden, en over de manier waarop ze gebruikt gaan worden. Misschien kunnen de beveiligingsmensen van Apple eens samenkomen met het team achter Siri. Zij kunnen dan samen bedenken hoe je op een niet-bedreigende, communicatieve manier aan informatie komt om iemands identiteit te verifiëren.

Lees reacties op dit artikel of plaats er een | Tweet dit artikel


"Free" zet de telecom markt in Frankrijk op z'n kop

  door Kirk McElhearn <kirk@mcelhearn.com>
  3 reacties (Engelstalig)

[vertaling: DPF, RAW, TK]

Dit is een verhaal over de aanschaf van een iPhone en hoe het bedrijf waarvan ik de telefoon kreeg de telecommunicatiemarkt in Frankrijk aan het opschudden is. Ik weet dat de meeste van jullie waarschijnlijk niet in Frankrijk wonen, maar toch is dit verhaal interessant. Het is interessant om te lezen hoe een relatief klein bedrijf de prijzen aanzienlijk kan laten zakken. Het is hier gebeurd en het is waarschijnlijk een kwestie van tijd voordat dat elders ook gebeurt.

Vier maanden terug schafte ik een iPhone aan. Ik loop dus zeker niet voorop, maar ik had eigenlijk nooit de behoefte aan een mobiele telefoon, of in elk geval niet vaak. Ik werk thuis en ik woonde al meer dan tien jaar lang in een dorpje in de Franse Alpen. In januari verhuisde ik naar een grotere stad (zo'n 40.000 mensen) en vanaf dat moment had ik de behoefte aan een telefoon waarmee je meer kon dan alleen bellen. Ik werk nog steeds thuis, maar het is handig om gps te hebben, internettoegang terwijl ik winkel en de andere toeters en bellen van een iPhone.

Natuurlijk is iOS op zich voor mij niet nieuw; ik heb verschillende modellen van de iPod touch en de iPad in bezit gehad, maar vond een iPhone steeds te duur. Het goedkoopste contract dat je hier in Frankrijk kon krijgen was zo'n € 45 per maand, voor twee uur gesprekstijd door de week, en onbeperkt 's avonds en in het weekend. (In Europa kost het je alleen minuten om zelf te bellen, niet om gesprekken te ontvangen. Het aantal belminuten dat je krijgt is dus veel lager dan wat in de Verenigde Staten gebruikelijk is. Maar, het bellen naar een mobiele telefoon vanaf een vaste telefoon is weer behoorlijk prijzig.) Datagebruik was ook beperkt. De standaard provider was Orange, wat de Fransen een "historisch" bedrijf noemen, opgericht na de privatisering van France Télécom, de voormalige staatsmonopolist.

Nadat er concurrentie mogelijk werd gemaakt op de telecommarkt kregen twee andere bedrijven ook toegang tot het mobiele netwerk, maar hun prijzen waren grofweg hetzelfde. Op een gegeven moment cre¨erde Orange een B-merk, Sosh, dat onbeperkte contracten verkocht voor € 40 per maand. Onbeperkt betekende hier onbeperkt in belminuten. Het datagebruik was nog steeds beperkt, tot 2 GB. De andere bedrijven deden iets vergelijkbaars voor vergelijkbare prijzen.

Maar op 10 januari 2012 (grappig genoeg de dag dat ik verhuisde) deed een nieuwe concurrent zijn intrede, met lage prijzen in een markt die al jarenlang stilstond. Free (zo heet het bedrijf) bood een onbeperkt abonnement voor gesprekken met 3 GB aan data voor een schokkende € 20. Die prijs was niet alleen laag, maar als je daarna ook internet van Free voor je huis aanschafte (en dat had ik gedaan bij mijn verhuizing) kostte dat slechts € 16 per maand. Met tethering! Ik bestelde meteen een iPhone. (Wat te verwachten was: geen subsidie op de iPhone 4S; het 16 GB-model kostte € 629. Iets minder duur dan een goed voorziene iPad, die ruwweg $ 832 kost. Je hebt echter geen vaste looptijd voor je contract, wat betekent dat ik de iPhone 4S zou kunnen verkopen als de nieuwe generatie uitkomt.)

Als je weinig belt kan het zelfs nog goedkoper: 60 belminuten met 60 sms-jes kost slechts € 2 per maand. (Extra minuten kosten € 0,05 en extra sms-jes kosten € 0,01 per stuk.) Geen data-abonnement, maar je kunt voor € 3 20 MB per maand kopen. En als je abonnee bent van Free Internet, is dit data-abonnement echt Free: € 0. Er is geen andere provider die een basaal abonnement aanbiedt voor een dergelijk lage prijs. Voorheen betaalde ik € 7 per maand zonder belminuten; en gesprekken kostten mij toen € 0,42 per minuut. Acceptabel omdat ik bijna niet belde.

Het beperkte abonnement van Free is erg aantrekkelijk voor veel mensen. Als je weinig belt en meestal wifi kunt gebruiken, heb je waarschijnlijk niet meer nodig.

Free en Frankrijks monopolist -- Maar waarom zijn mobiele-telefoonabonnementen zo lang zo duur geweest in Frankrijk, net als in de rest van Europa? Gedurende lange tijd was er geen competitie. France Télécom had het voordeel dat het de eigenaar van het netwerk was (zowel de hoofdstructuur als de laatste verbinding) en zelfs toen andere bedrijven telefoondiensten en later ook internet mochten aanbieden, stond France Télécom erom bekend dat het zijn klanten moeilijk maakte om over te stappen. In 2003 werd het bedrijf (in de vorm van het dochterbedrijf Wanadoo Interactive) veroordeeld door de Europese commissie voor concurrentievervalsing.

Met het verstrijken van de jaren leken de drie bedrijven die mobiele-telefoondiensten aanboden een stilzwijgende overeenkomst te hebben om niet op elkaars tenen te gaan staan. De prijzen bleven min of meer gelijk voor de individuele gebruikers, hoewel bedrijven lagere tarieven konden bedingen.

In 1999 verscheen Free op het toneel. Onder aanvoering van de flamboyante Xavier Niel, die zichzelf ziet als een soort hedendaagse Robin Hood, bood het bedrijf internettoegang tegen lagere prijzen en voegde in 2002 ADSL-toegang toe in bepaalde delen van Frankrijk. Hoewel Free niet overal de concurrentie aankon (losse telecommunicatiediensten werden aanvankelijk alleen in een handvol grotere steden aangeboden en zijn zelfs nu nog niet in het hele land verkrijgbaar), heeft het bedrijf nu een marktaandeel van 23 procent.

Free biedt een interessante dienst. Net als alle internetaanbieders in Frankrijk hebben ze een driedelig abonnement met daarin ADSL-toegang, tv via ADSL en een vaste telefoonlijn voor een eenheidsprijs, op dit moment € 38 per maand. Hierbij zit het geïntegreerde hardware apparaat van het bedrijf, de Freebox Revolution, inbegrepen, met een industrieel ontwerp van de superster-ontwerper Philippe Starck.

De Freebox Revolution is een intrigerend, uit twee delen bestaand apparaat dat een multifunctioneel gereedschap is voor netwerken en internet. Het eerste deel, de Freebox Server, biedt het volgende:

DECT is een draadloze telefoonstandaard die vrijwel universeel is buiten Noord-Amerika. Je kunt een DECT-telefoon rechtstreeks aan de Freebox koppelen, dus je hebt geen apart DECT-basisstation nodig. De Freebox Server biedt onbeperkt bellen vanaf je vaste lijn binnen Frankrijk, naar zowel vaste als mobiele telefoons, en ook naar 100 andere landen.

Het tweede deel van het apparaat is de Freebox Player, die aan de Server hangt via een netwerkverbinding via je elektriciteitsnetwerk (de Freeplug, waarvan er twee met de Freebox geleverd worden). De Player wordt aangesloten op een tv en/of stereoinstallatie en voorziet in het volgende:

Met het internetabonnement krijg je bijna 200 tv-kanalen (hoewel de meerderheid in talen is die ik niet begrijp), maar je kunt ook speciale kanalen toevoegen per maand.

Wanneer ik alles optel, internet, onbeperkt bellen met de vaste lijn, tv en mijn iPhone, betaal ik een totaalbedrag van € 54 per maand. Dat lijkt zeer redelijk.

Voor niets gaat de zon op -- Free is niet perfect. Bij de introductie van hun aanbod voor mobiele telefoon verliep de registratie even moeilijk als wanneer je een iPad van de derde generatie op de eerste dag wil bestellen. De dag erop reageerde de site iets beter, maar er waren ook mensen (met name TidBITS Senior Editor Joe Kissell, die in Parijs woont), die wat problemen ondervonden om hun contract te beginnen. Op sommige dagen konden ze hun telefoon niet gebruiken, mogelijk mede door het feit dat Free nog geen eigen netwerk heeft en toegang koopt van Orange. De onderneming zal op termijn eigen gsm-antennes installeren, maar dit vergt tijd.

Ofschoon ik sinds het overschakelen korte onderbrekingen in mijn internettoegang heb ervaren, kon ik verder werken door middel van tethering via mijn iPhone. Het positieve is dat de technici van Free doorgaans heel competent zijn, wat niet overal zo is. Toen ik een professionele account bij Orange had, waren de technici voor mijn specifieke ondersteuning in orde, maar thuisgebruikers die naar de technische ondersteuning van Orange belden, kregen vaak af te rekenen met onvriendelijke callcenter-operatoren die niet wisten waarover ze spraken. Mijn ervaring met Free is natuurlijk beperkt en ik heb wel wat anekdotes gehoord over slechte hulp, maar de meeste Free-gebruikers die ik ken zijn heel tevreden.

Free-onderbreking -- Het voordelige aanbod voor mobiele telefoon van Free was bedoeld om een markt open te breken waarin het leek alsof de tarieven stilzwijgend op eenzelfde peil werden gehouden. Dit heeft alleszins resultaten afgeworpen: als reactie op Free hebben alle gsm-operatoren hun tarieven verlaagd en de "voordelige" merken die vele van hen hebben, bieden tarieven aan in de buurt van die van Free. Europa staat dan wel bekend om een gebrek aan concurrentie op de telecommarkt, maar Free is hier tegen ingegaan.

Na het voorgaande te hebben gelezen, is de belangrijkste vraag waarom verbinding zo duur is in de Verenigde Staten en in andere landen? Een 16 GB iPhone 4S kost bij AT&T bijvoorbeeld $ 199, plus $ 39,99 per maand voor het goedkoopste belabonnement (450 minuten) en $ 20 per maand voor het goedkoopste data-abonnement (300 MB). Sms'en is apart en kost ofwel $ 20 per maand voor een onbeperkt aantal sms-en of $ 0,20 per verstuurde of ontvangen sms. Je betaalt dus minstens $ 59,99 per maand. De totale kost voor twee jaar komt natuurlijk dichter in de buurt, aangezien de kost van de iPhone in Frankrijk niet in het abonnement zit verrekend. Volgens mijn berekening zouden de iPhone en een abonnement in Frankrijk ongeveer $ 180 minder kosten over een periode van twee jaar (de standaardcontractduur in de Verenigde Staten). En als je bel- of databehoeften wat bescheidener zijn, dan kun je nog veel meer besparen met het beperkte abonnement van Free.

En wat met internet, tv en een vaste telefoonlijn? Bij Time Warner Cable, één van de grote spelers in de V.S., betaal je voor de goedkoopst mogelijke opties die vergelijkbaar zijn met die van Free (basisabonnement tv met een dvr, maximaal 3 Mb/s internet en onbeperkt nationaal bellen) ongeveer $ 110 per maand. Bij Free betaal je voor een vergelijkbaar (of misschien beter, dankzij de Freebox Revolution hardware) abonnement minder dan de helft (ongeveer $ 50 per maand).

Tel je rekening van Time Warner op bij die van AT&T en je zit aan ongeveer $ 160 per maand, in vergelijking met ongeveer $ 71 voor de diensten van Free. Opnieuw minder dan de helft van het equivalent in de V.S. Gespreid over een contract met iPhone van twee jaar, inclusief de kost van de iPhone, kom je bij Free uit op ongeveer $ 2500, terwijl je in de Verenigde Staten aan $ 4000 zit.

De telecommunicatiesystemen in Frankrijk en de Verenigde Staten zijn uiteraard op een verschillende manier geëvolueerd en de reguleringen verschillen, maar ik denk toch dat als Free met zijn lage tarieven erin geslaagd is de telecommarkt in Frankrijk zo te ontregelen, dat dit dan ook mogelijk moet zijn in de Verenigde Staten en in andere landen.

Lees reacties op dit artikel of plaats er een | Tweet dit artikel


TidBITS Volglijst: belangrijke software-updates, 30 april 2012

  door TidBITS Staff <editors@tidbits.com>

[vertaling: OF, LmR]

Microsoft Office foor Mac 2011 14.2.1 -- Microsoft heeft Office voor Mac 2011 14.2.1 uitgebracht, een nieuwe versie van de kortgeleden uitgebrachte Service Pack 2 (lees ook "Microsoft Office for Mac 2011 14.2.0", 12 april 2012). Volgens het Office voor Mac-blog was de 14.2.0 versie weer ingetrokken vanwege "problemen die een klein percentage gebruikers ondervond". Veel van die problemen concentreerden zich rond een diverse problemen met Outlook maar ook met Word en Excel, uitgebreid aan de orde gebracht op het MacInTouch-forum. Voorlopig adviseren we voorzichtigheid bij het uitvoeren van deze update (Gratis update als een download of via Microsoft AutoUpdate, 110 MB, toelichting)

Reacties - Microsoft Office for Mac 2011 14.2.1

Pear Note 3.0 -- Useful Fruit Software heeft Pear Note 3 uitgebracht, een grote update van hun multimedia notitie-applicatie. De ondersteuning voor Mac OS X 10.5 Leopard komt hierbij te vervallen maar Auto Save en Versies in 10.7 Lion worden nu wel ondersteund, evenals de mogelijkheid schermvullend te werken. Pear Note 3 heeft nu ook de mogelijkheid gekregen om 720p H-video opnamemogelijkheden van Lion te benutten als de camera dat kan produceren. Het programma werkt nu ook samen met Ecamm's Call Recorder voor Skype app dat de mogelijkheid biedt om je notities te synchroniseren met de tijdlijn van een opgenomen Skype gesprek. Ten slotte heeft de bijbehorende Pear Note voor iPad ook een update gekregen naar versie 1.0.4 die de nieuwe functies in Pear Note 3 ondersteunt en ook geschikt is gemaakt voor Retina-beeldscherm beelden. ($ 39.99 nieuw bij Useful Fruit Software en de Mac App Store, 3,3 MB, toelichting)

Reacties - Pear Note 3.0

Carbon Copy Cloner 3.4.5 -- Bombich Software heeft Carbon Copy Cloner 3.4.5 uitgebracht en daarmee een aantal problemen opgelost. Het populaire donationware schijf-kloon- en backup-programma verhuist de ingevoerde gegevens van de eigen sleutelhanger naar de nieuwe sleutelhanger die voldoet aan de eisen van de Gatekeeper-beveiligingsfunctie die in OS X 10.8 Mountain Lion zal worden toegepast. Als een systeem-dialoogvenster je vraagt om toegang te verlenen tot een sleutelhanger-onderdeel, klik dan op "Sta toe". De update brengt ook de functie terug om een geplande taak automatisch uit te voeren als de Mac uit de slaapstand ontwaakt (die wel vóór versie 3.4.4 beschikbaar was) als die geplande taak eigenlijk tijdens de slaap uitgevoerd had moeten worden. Je kunt contact opnemen met de Bombich Software-helpdesk voor uitleg over een verborgen functie die juist taken die tijdens de slaap van de Mac uitgevoerd hadden moeten worden over te slaan. Andere verbeteringen betreffen meer consistente Growl-meldingen in 10.7 Lion, dat de laatste keuze in de uit het voorinstellingen-menu wordt gekozen behouden blijft en het correct verzetten van een aangepaste planning voor taken die per week of per maand moeten worden uitgevoerd. (Gratis update, 6,5 MB, toelichting)

Reacties - Carbon Copy Cloner 3.4.5

Send to Kindle for Mac 1.0 -- Amazon heeft "Send to Kindle for Mac 1.0" uitgegeven, waarmee je documenten en afbeeldingen naar je Kindle reader of Kindle-app op je iPad, iPhone of iPod touch kunt sturen. Het Send to Kindle-programma biedt drie manieren waarop je bestanden kunt overzetten: naar het programmasymbool in het Dock of het venster slepen, een of meer bestanden selecteren in de Finder en dan "Voorzieningen > Send to Kindle" uit het contextuele menu kiezen en het commando "Send to Kindle virtual printer" als je het bestand in een Mac-programma print, waarmee je een pdf verstuurt. Je kunt echter slechts een beperkt aantal soorten bestanden versturen waaronder pdf, Microsoft Word (.doc en .docx), platte tekst (.txt en .rtf) en de gebruikelijke afbeeldingsformaten (een complete lijst staat op deze Amazon-hulppagina). Bovendien meldt Adam dat het weliswaar stilletjes Mobipocket e-boek bestanden ondersteunt (zie "Hoe epub, pdf en Mobipocket downloaden op de Kindle Fire", 22 april 2012) maar geen epub. Bestanden worden naar je Kindle of Kindle-app gestuurd via wifi, hoewel je ook kan kiezen om Amazon's Whispernet-dienst te gebruiken voor $ 0,15/megabyte binnen de Verenigde Staten ($ 0,99/megabyte wanneer je internationaal reist). Het "Send to Kindle"-programma is ook beschikbaar in een Windows-versie. (Gratis, 8,1 MB)

Reacties - Send to Kindle for Mac 1.0

Firefox 12.0 -- Als je Firefox onlangs hebt herstart op je Mac dan zal je gemerkt hebben dat de webbrowser zichzelf heeft geüpdated naar versie 12 zonder enige handeling van jou. Deze automatische update is op de Mac al gemeengoed sinds de introductie van versie 4 (bedenk dat Mozilla nu voor iedere verbeterde versie een volledig versienummer gebruikt dus versie 12 zou ongeveer 4.8 zijn in een normaal systeem) maar Windows-gebruikers moesten steeds de User Access Control (UAC) prompt-horde nemen om Firefox voldoende privileges te geven om te kunnen updaten (ten minste volgens Ars Technica). Firefox 12 voegt deze stille update-mogelijkheid toe voor Windows-gebruikers hoewel er de eerste keer nog wel UAC-toestemming moet worden gegeven. Maar terug naar de Mac-versie: deze is maar minimaal bijgewerkt, met name op het gebied van zoekfuncties binnen de pagina en een paar veiligheidsverbeteringen. Het download nu ook URL's die in het Download Manager venster geplakt worden. Mozilla beweert 85 verbeteringen te hebben in Firefox's ontwikkelaarsgereedschap, waaronder de toevoeging van een zoekfunctie en een Ga naar regel-functie in het Scratchpad en het verwijderen van de noodzaak om te herladen om berichten in de Web Console weer te geven. (Gratis, 30,1 MB, uitgave-informatie)

Reacties - Firefox 12.0

PDFpen en PDFpenPro 5.8 -- Smile heeft zowel PDFpen als PDFpenPro bijgewerkt naar 5.8 zodat deze pdf-manipulatieprogramma's nu iCloud-mappen ondersteunen. Hoewel ondersteuning voor toegang tot pdf-bestanden in iCloud al in de vorige versie was toegevoegd (zie "PDFpen en PDFpenPro 5.7", 25 januari 2012), verbetert deze versie het delen van iCloud-mappen tussen het Mac -programma en PDFpen voor iPad (dat nu is geüpdated naar versie 1.1). Je kunt nu nieuwe mappen maken, mappen hernoemen en documenten verplaatsen door ze te slepen. De update repareert ook een aantal OCR-problemen, laat ondersteuning voor 32-bit Intel processoren vallen en biedt andere ongenoemde verbeteringen. Smile heeft ook het Mac-hulpprogramma PDFpen Cloud Access bijgewerkt nar versie 1.1 (verkrijgbaar in de Mac App Store voor $ 0,99). Het is een vereiste bij iCloud-toegang voor hen die PDFpen of PDFpenPro direct bij Smile hebben gekocht in plaats van via de Mac App Store, daar alleen programma's die via de Mac App Store zijn verkocht, iCloud kunnen ondersteunen. ($ 59,95/$ 99,95 nieuw met 20-procent korting voor TidBITS members, 43,3 MB)

Naast de verbeterde iCloud-mappenbeheer, is PDFpen voor iPad 1.1 geoptimaliseerd voor het Retina-scherm en ondersteunt het pagina-rotatie. Het is beschikbaar via de App Store voor een introductieprijs van $ 9,99 tot 1 mei 2012 (waarna de prijs $ 14,99 wordt).

Reacties - PDFpen and PDFpenPro 5.8

Bookle 1.0.5 -- Even weg van zijn ontwikkeling van de Keyboard Maestro heeft Peter Lewis van Stairways Software een kleine 1.0.5 update uitgegeven van Bookle, de epub-lezer die hij samen met ons ontwikkeld heeft. De veranderingen zijn een eerste stap in de volledige controle over epub-weergave, hetgeen duidelijk wordt door de extra 20 pixel marges links en rechts van de tekst, een van de aanpassingen waar wij het meest om hebben gevraagd. (Wij hopen dat dit de lezers meer controle geeft over de weergave van e-boeken.) Ook niet is de toevoeging van Command-Delete als een sneltoetscombinatie voor Verwijder Boek en Command-Option-Delete om het huidige boek te verwijderen zonder extra bevestiging. Helaas is Peter wel vergeten om het versienummer en -datum in de Over dit programma-scherm bij te werken dus als je wilt controleren of je versie 1.0.5 hebt, selecteer dan het programma in de Finder, toets Command-I en kijk in het Info-venster. De update is beschikbaar via de App Store-app. ($ 9,99 nieuw via de Mac App Store, gratis update, 2,69 MB)

Reacties - Bookle 1.0.5


ExtraBITS, 30 april 2012

  door TidBITS Staff <editors@tidbits.com>

[vertaling: TK, JO, LmR, DPF]

Bij de interessante nieuwtjes deze week hebben we het onder andere over updates van Dropbox, de Apple Worldwide Developer Conference die na twee uur al uitverkocht was en enkele optredens van medewerkers: Tonya Engst in de podcast Tech Night Owl en Jeff Carlson in een Twitter-interview voor Peachpit Press.

Dropbox activeert uploaden van foto's en video's -- Dropbox heeft een update van zijn software uitgebracht voor het automatisch uploaden van foto's en video's wanneer je een camera of smartphone aansluit via usb of een geheugenkaart in een usb-lezer steekt op een computer waarop Dropbox is geïnstalleerd. Adam Engst heeft de functies vorige maand al uitvoerig beschreven. Dropbox verhoogt de limiet voor gratis accounts van 2 GB tot 5 GB voor het uploaden van foto's en video's. Versie 1.4 wordt automatisch op je computer geïnstalleerd om deze functie te activeren. Na deze update kun je ook een willekeurig bestand of een map selecteren om met anderen te delen via een url en zijn dergelijke koppelingen niet meer beperkt tot items in de map Public. Het nieuwe koppelingsformaat biedt ook een web-voorvertoning van veel ondersteunde document- en mediabestandsformaten.

Reacties

Apple WWDC 2012 op 11-15 juni in San Francisco -- Apple heeft aangekondigd dat het bedrijf zijn jaarlijkse WWDC-ontwikkelaarsconferentie zal houden van 11 tot 15 juni 2012 in San Francisco. Een kaartje kost $ 1.599 maar ze waren binnen twee uur uitverkocht (tot grote ergernis van ontwikkelaars aan de Amerikaanse Westkust, die bij het ontwaken ontdekten dat ze al te laat waren).

Reacties

Tonya Engst bespreekt e-boeken in de Tech Night Owl Live -- In de Tech Night Owl Live-podcast, deelde Take Control-eindredacteur Tonya Engst haar perspectief als kleine uitgever van e-boeken via grote verkooppunten als Apple's iBookstore en Amazon's Kindle Store op e-boek-gerelateerde onderwerpen. Tevens besprak zij haar nieuwste e-boek, "Take Control of Your iPad", dat onlangs is geüpdated en nu ook de derde generatie iPad en iOS 5.1 behandelt.

Reacties

Jeff Carlson praat over het gebruik van de iPad voor fotografen in Twitterview -- Wil je weten hoe je een iPad voor fotografie kunt gebruiken? Jeff Carlson nam deel aan een Twitterview (een Twitter-interview) op 25 april 2012 om te praten over zijn boek "The iPad for Photographers". Hij sprak over het importeren van foto's, het gebruiken van de iPad als een vervanging voor je laptop als je op vakantie bent, het aanbrengen van tags en waarderingen en het bewerken van foto's op de iPad. Een transcript van het interview is verkrijgbaar als je snel met foto's op de iPad wilt gaan werken, natuurlijk mooi verdeeld in stukjes van 140 karakters.

Reacties


Dit is TidBITS, een gratis wekelijkse technologie-nieuwsbrief met recent nieuws, bekwame analyse, en grondige besprekingen voor de Apple internet-gemeenschap. Geef het gerust door aan je vrienden; beter nog, vraag of ze een abonnement willen nemen!
Niet-winstgevende en niet-commerciële publicaties en websites mogen artikelen overnemen of een link maken als de bron duidelijk en volledig vermeld wordt. Anderen gelieve ons te contacteren. We kunnen de precisie van de artikelen niet garanderen. Caveat lector. Publicatie-, product- en firmanamen kunnen gedeponeerde merken zijn van hun ondernemingen.
Copyright 2012 TidBITS; reuse governed by this Creative Commons License.

Vorige aflevering | Search TidBITS | TidBITS Homepage | Volgende aflevering